Bir konuyu anlamak için uzun uzun ne istediğinizi yazmak zorunda değilsiniz. ChatGPT’ye bir kez küçük bir kural listesi verin. Sonra /flashcard fotosentez yazın, konu çalışma kartlarına dönüşsün. /quiz fotosentez yazın, kendinizi sınayın.
Instagram’da /cheatsheet, /blueprint ve /flashcard kısayollarını göstermiştim. Bu yazıya beş tane daha ekledim: /mindmap, /timeline, /compare, /quiz ve /teachback.
Önce önemli bir ayrım var. Bunlar ChatGPT’nin içinde hazır duran gizli komutlar değil. Kısayolları siz tanımlıyorsunuz. Başındaki / işareti de sihirli değil. ChatGPT’ye, “Bu kelimeyi görünce şu işi yap” demenin kolay bir yolu.
Bu kısayollar ne işe yarıyor?
Bir deftere farklı renklerde ayraç koyduğunuzu düşünün. Mavi ayraç özeti, yeşil ayraç soru kartlarını, sarı ayraç deneme sınavını açıyor. Burada da aynı fikir var. Kelime değişince ChatGPT’nin hazırladığı çalışma biçimi değişiyor.
| Kısayol | Ne hazırlar? | Ne zaman kullanılır? |
|---|---|---|
/cheatsheet | Tek sayfalık kısa özet | Sınavdan önce hızlı tekrar |
/blueprint | Adım adım çalışma planı | Nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız |
/flashcard | Ön yüzü soru, arka yüzü cevap olan kartlar | Terim ve bilgileri ezberlemek için |
/mindmap | Ana konu ve alt başlıklardan oluşan metin haritası | Konunun parçalarını birlikte görmek için |
/timeline | Olayları veya aşamaları sıraya koyan çizelge | Tarih veya süreç öğrenirken |
/compare | İki konuyu yan yana gösteren tablo | Benzer kavramları karıştırıyorsanız |
/quiz | Kısa bir deneme sınavı | Ne kadar öğrendiğinizi ölçmek için |
/teachback | Sizin anlatmanızı isteyen çalışma arkadaşı | Konuyu gerçekten anlayıp anlamadığınızı görmek için |
En güzel tarafı şu: Aynı konuyu sekiz farklı yoldan çalışabilirsiniz. Ama önce kısayolları ChatGPT’ye tanıtmanız gerekiyor.
Başlamadan önce ne gerekiyor?
Bir ChatGPT hesabı ve çalışmak istediğiniz bir konu yeterli. Ders notunuz varsa metni yapıştırabilir veya dosyayı ekleyebilirsiniz. Dosya ekleme hakkı hesabınızın planına ve kullanım sınırına bağlıdır. Dosyanız yoksa yalnızca konuyu yazarak da başlayabilirsiniz.
Bu rehberde bir Proje kullanacağız. Projeyi, aynı ders için ayırdığınız bir klasör gibi düşünün. Kuralları bu klasöre bir kez koyarsınız. İçinde açtığınız yeni sohbetler de bu kuralları kullanır. OpenAI’ın Proje rehberi, proje talimatlarının o projedeki sohbetlerde geçerli olduğunu açıklıyor.
Kısayolları ChatGPT’ye nasıl tanıtırsınız?
- ChatGPT’yi açın ve hesabınıza girin.
- Sol menüde Yeni proje seçeneğini bulun. Projenin adını Ders Çalışma Kısayolları koyun.
- Projenin yanındaki üç nokta menüsünü açın. Proje ayarları bölümüne girin.
- Proje talimatları alanına aşağıdaki metnin tamamını kopyalayıp yapıştırın.
- Kaydedin. Sonra bu projenin içinde yeni bir sohbet açın.
Menü adları kullandığınız dil veya uygulama sürümüne göre biraz farklı görünebilir. Aradığınız yer, projenin kendi talimatlar bölümüdür.
Bir kez yapıştıracağınız kurulum metni
Bu projede aşağıdaki eğik çizgili kelimeleri kişisel çalışma kısayollarım olarak kullan. Bunlar gerçek yazılım komutları değil, senden istediğim çıktı biçimlerinin adlarıdır.
Mesajım bu kısayollardan biriyle başlıyorsa yanındaki kurala uy. Kısayoldan sonra yazdığım konuyu işle. Bir metin veya dosya eklediysem önce onu kaynak al. Kaynakta olmayan tarih, sayı veya bilgi uydurma. Emin olmadığın bilgiyi belirt. Türkçe, kısa ve açık cümlelerle yaz. Gereksiz giriş yapma.
/cheatsheet: Konuyu tek sayfalık tekrar notuna çevir. Önce 2 cümlelik özet ver. Sonra en önemli 8 maddeyi, 3 temel kavramı ve sık yapılan 2 hatayı yaz. En sona 1 dakikalık tekrar bölümü ekle.
/blueprint: Hedefe ulaşmak için adım adım plan hazırla. Hedefi bir cümlede yaz. Sonra başlangıç, çalışma ve kontrol aşamalarını sırala. Her adımda ne yapacağımı ve bitirdiğimi nasıl anlayacağımı belirt. Süre söylememişsem kesin süre uydurma.
/flashcard: Konudan 8 soru-cevap kartı hazırla. Her kartta önce kısa bir soru, alt satırda kısa bir cevap olsun. Kolaydan zora git. Aynı soruyu farklı kelimelerle tekrarlama.
/mindmap: Konuyu metin tabanlı zihin haritası olarak göster. Ortaya ana konuyu koy. En fazla 5 ana dal aç. Her dalın altında en fazla 3 kısa alt madde yaz. Dalların ilişkisini gerektiğinde bir cümleyle açıkla. Gerçek görsel çizdiğini söyleme.
/timeline: Olayları veya aşamaları gerçekleşme sırasına göre listele. Kaynakta tarih varsa kullan. Tarih yoksa tarih uydurma, "1. adım, 2. adım" diye sırala. Her satırda ne olduğunu ve neden önemli olduğunu kısaca yaz.
/compare: Belirttiğim iki konuyu tabloda karşılaştır. Sütunlar: Özellik, Birinci konu, İkinci konu. En az 4 anlamlı fark yaz. Sonunda tek cümleyle hangi durumda hangisinin uygun olduğunu açıkla. İki konu vermemişsem önce ikinci konuyu sor.
/quiz: Konuyla ilgili 5 soru hazırla. İlk 3 soru çoktan seçmeli, son 2 soru kısa cevaplı olsun. Cevapları soruların yanında gösterme. En alta "Cevap anahtarı" ekle ve kısa açıklama yaz.
/teachback: Konuyu en fazla 5 cümlede açıkla. Sonra benden konuyu kendi sözlerimle anlatmamı iste ve bekle. Ben cevap verince doğru anladığım yeri söyle, eksik veya yanlış yeri kısa bir örnekle düzelt. Bir sonraki soruya ancak bundan sonra geç.
Bir mesajda iki kısayol kullanırsam önce yazdığım kısayolu uygula ve diğerini sonraki adım olarak öner. Kısayolu tanımıyorsan ne istediğimi sor.Bu metni yapıştırdıktan sonra kısayollar yalnızca o projenin içindeki sohbetlerde çalışır. Başka bir sohbette veya başka bir projede otomatik olarak geçerli olmaz.
Proje açmak istemiyor musunuz? Aynı kurulum metnini yeni bir sohbetin ilk mesajı olarak gönderin. Ardından kısayolları o sohbet içinde kullanın. Yeni ve ayrı bir sohbete geçerseniz metni yeniden yapıştırmanız gerekir.
İlk denemenizi yapın
Kurulumdan sonra proje içinde yeni bir sohbet açın. Mesaj kutusuna şunu yazın:
/flashcard fotosentezChatGPT size sekiz çalışma kartı hazırlayacak. Örneğin bir kartın önünde “Bitkiler fotosentez için hangi enerji kaynağını kullanır?”, arkasında “Güneş ışığı” yazabilir.
Sonra aynı sohbet içinde şunu deneyin:
/quiz fotosentezBu kez kısa bir sınav gelir. Kısayoldan sonraki fotosentez kelimesini değiştirebilirsiniz. “Kesirler”, “Osmanlı’da yenileşme” veya “İngilizce düzensiz fiiller” de yazabilirsiniz.
Konu kadar sınıf düzeyini de belirtmek işe yarar:
/cheatsheet 6. sınıf fen bilgisi, Güneş sistemi. Terimleri basitçe açıkla.Sekiz kısayolun örnek kullanımı
1. /cheatsheet: Bir sayfalık tekrar notu
Uzun bir konunun en önemli parçalarını hızlıca görmek için kullanın.
/cheatsheet 6. sınıf matematik, kesirlerde toplama. Bir örnek işlem de ekle.Yazılıdan önce “Ben bu konunun neresini unutuyorum?” diye bakmak için iyi bir başlangıçtır. Yine de yalnızca özeti okumak, soru çözmenin yerini tutmaz.
2. /blueprint: Nereden başlayacağınızı gösteren plan
Bir hedefiniz var ama ilk adımı bilmiyorsunuz. Bu komut hedefi küçük işlere böler.
/blueprint 6. sınıf fen sınavına hazırlanmak istiyorum. Konular: kuvvet, madde ve ısı. Her gün 30 dakika çalışabilirim.ChatGPT’nin verdiği planı kendi sınav tarihinize ve öğretmeninizin işlediği konulara göre düzeltin. Sınav kapsamını bilmiyorsa tahmin etmemesini isteyin.
3. /flashcard: Soru ve cevap kartları
Kartın önüne soru, arkasına cevap yazdığınızı düşünün. Önce cevaba bakmadan kendiniz yanıtlamaya çalışırsınız.
/flashcard İngilizce düzensiz fiiller: go, eat, see, write, take.Kartları tekrar ederken zorlandıklarınızı ayrı bir yere not edin. Bir sonraki turda yalnızca onları çalışın.
4. /mindmap: Konunun dallarını görme
Bu, gerçek bir çizim yerine girintili bir metin haritası oluşturur. Ana konunun altındaki parçaları tek bakışta görürsünüz.
/mindmap su döngüsü. Buharlaşma, yoğuşma ve yağış arasındaki ilişkiyi göster.Görsel isterseniz ayrıca “Bunu bir görsel olarak oluştur” diyebilirsiniz. Görseldeki yazıları, özellikle küçük etiketleri, sonradan kontrol edin. ChatGPT’de görsel oluşturma imkânı bulunduğunu OpenAI’ın görsel rehberi anlatıyor.
5. /timeline: Sırayı karıştırmama
Tarih konularında olayları, fen konularında bir sürecin aşamalarını sıralar.
/timeline suyun doğadaki döngüsü. Tarih kullanma, aşamaları sırala.Bir tarih metni yüklediyseniz şöyle yazın:
/timeline yüklediğim metindeki olayları sırala. Yalnızca metinde geçen tarihleri kullan.İkinci kullanımda kaynakta tarih yoksa ChatGPT tarih eklememelidir. Böylece kulağa doğru gelen ama yanlış olabilecek bir bilgiye çalışmazsınız.
6. /compare: İki şeyi yan yana koyma
Benzer kavramları ayırmak için kullanın.
/compare bitki hücresi ve hayvan hücresi. 6. sınıf düzeyinde anlat.Tabloyu okuduktan sonra üzerini kapatıp farkları kendi kendinize söyleyin. Yapabiliyorsanız konuyu gerçekten anlamaya başlamışsınız demektir.
7. /quiz: Küçük bir deneme sınavı
Özet okuyunca her şeyi biliyormuş gibi hissedebilirsiniz. Birkaç soruya cevap verince eksikler daha kolay görünür.
/quiz kesirlerde toplama. 6. sınıf düzeyinde olsun. Cevap anahtarını en alta koy.Önce soruları çözün, sonra cevap anahtarına bakın. Yanlış yaptığınız sorular için “Bu soruda nerede hata yaptım?” diye sorun.
8. /teachback: Konuyu siz anlatın
Bu komutta ChatGPT size kısa bir açıklama yapar ve susar. Sıra sizdedir. Konuyu kendi cümlelerinizle anlatırsınız, ChatGPT eksik yeri gösterir.
/teachback fotosentez. Bana 6. sınıf düzeyinde anlat, sonra benim anlatmamı bekle.En zor ama en yararlı denemelerden biri budur. Çünkü bir şeyi okuyup “Anladım” demek kolaydır. Başkasına açıkça anlatmak daha farklı bir iştir.
Ders notunuzu kullanırsanız sonuç nasıl değişir?
ChatGPT’ye yalnızca “Güneş sistemi” derseniz genel bilgisini kullanır. Öğretmeninizin notunu eklerseniz hangi başlıklara çalışmanız gerektiğini daha iyi anlar.
Şöyle deneyin:
- Projenin içindeki sohbete ders notunuzu yükleyin veya metni yapıştırın.
- Mesajınıza kısayolu yazın.
- “Yalnızca eklediğim notu kullan” cümlesini ekleyin.
/flashcard yüklediğim fen notlarından 8 kart hazırla. Yalnızca notta geçen bilgileri kullan. Notta olmayan şeyi ekleme.Notunuzun fotoğrafı bulanıksa veya bazı sayfalar eksikse cevaplar da eksik olabilir. Önemli bir bilgi için ders kitabınızla veya öğretmeninizin verdiği kaynakla karşılaştırma yapın.
Kısayol çalışmıyorsa ne yapmalısınız?
Önce doğru projenin içinde olduğunuzu kontrol edin. Talimatları bir projeye kaydedip başka projede sohbet açarsanız kısayolun kuralı orada bulunmaz.
İkinci olarak komutun ardından konuyu yazın. Yalnızca /flashcard yazarsanız ChatGPT hangi konudan kart hazırlayacağını bilemez.
Üçüncü olarak, kısayol yanlış anlaşılırsa isteği açık cümleyle söyleyin:
Fotosentez konusundan 8 soru-cevap kartı hazırla. Her kartın önünde soru, arkasında kısa cevap olsun.Kısayol yalnızca işinizi hızlandırır. Aynı işi normal bir Türkçe cümleyle de yaptırabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Bunlar ChatGPT’nin resmî kodları mı?
Hayır. Bunlar bu yazıdaki talimat metniyle sizin oluşturduğunuz kişisel kısayollardır. Eğik çizgi, kelimeyi diğer yazılardan ayırmayı kolaylaştırır. Özel bir düğmeyi açmaz.
Ücretsiz hesapla kullanabilir miyim?
Projeler, OpenAI’ın güncel açıklamasına göre oturum açmış kullanıcılara plan ve çalışma alanı ayarlarına bağlı olarak sunuluyor. Proje veya dosya yükleme sınırları hesabınıza göre değişebilir. Bu sekiz kısayol yalnızca metin talimatı olduğu için, proje kullanamıyorsanız kurulum metnini tek bir sohbetin başına yapıştırabilirsiniz. Güncel koşullar için OpenAI’ın Proje rehberine bakın.
Kısayol başındaki / işareti şart mı?
Hayır. Önemli olan ChatGPT’nin isteğinizi anlamasıdır. /quiz yazmak kısa ve kolay hatırlanır. “Bana beş soruluk sınav hazırla” demek de aynı amaca hizmet eder.
Cevapların hepsi doğru olur mu?
Hayır. Özellikle tarih, sayı ve ders kapsamı gibi ayrıntıları kontrol edin. Kendi ders notunuzu kaynak gösterirseniz cevapları o notla karşılaştırmanız kolaylaşır.
Hangi kısayolla başlamalısınız?
Bir konuyu ilk kez görüyorsanız /mindmap ile parçalarını tanıyın. Sonra /cheatsheet ile kısa özet çıkarın. Öğrendiklerinizi /flashcard ile tekrar edin, /quiz ile sınayın. Hâlâ karışan yer varsa /compare veya /teachback deneyin.
İlk deneme için tek bir konu seçin, yukarıdaki kurulum metnini projenize ekleyin ve /flashcard konunuz yazın. Üç kelimelik bir başlangıç yeterli.
Bilgi kontrolü: 22 Eylül 2026. ChatGPT proje ve görsel özellikleri değişebilir. Güncel kullanım için OpenAI Proje rehberini ve ChatGPT görsel rehberini kontrol edin.
